Καθεδρικός Ναός Παναγίας, Wood Green
19 Ιουλίου 2026
Αγαπητές συμπατριώτισσες και συμπατριώτες,
Φίλες και φίλοι της Κύπρου,
«Την Κύπρο ζώσαν’ οι καημοί,
τα βάσανα κι οι στεναγμοί κι ο πόνος.
Ήρθε φωτιά αντί βροχή
κι έκατσε διπλοπόδι ο χρόνος.
Θεέ μου, τι βαρυοχειμωνιά,
στον Αύγουστο και στον Ιούλη.
Ζώσαν τον τόπο τα θεριά,
βροντάει του Χάρου το νταούλι.»
(Μιχάλης Πασιαρδής, “Την Κύπρο ζώσαν οι καημοί”)
Υπάρχουν ποιήματα που δεν περιγράφουν απλώς την Ιστορία. Γίνονται η ίδια η μνήμη ενός λαού. Οι στίχοι του Μιχάλη Πασιαρδή συμπυκνώνουν όσα βίωσε η Κύπρος το τραγικό καλοκαίρι του 1974. Ένα καταραμένο καλοκαίρι που άφησε πίσω του μια πληγή η οποία, πενήντα δύο χρόνια μετά, παραμένει ανοικτή.
Σήμερα δεν συγκεντρωθήκαμε μόνο για να θυμηθούμε. Συγκεντρωθήκαμε για να τιμήσουμε τους πεσόντες μας, να προσευχηθούμε για τους αγνοουμένους μας, να αναλογιστούμε πως οδηγηθήκαμε στην καταστροφή τότε και να ανανεώσουμε μια υπόσχεση: ότι η μνήμη δεν θα μετατραπεί ποτέ σε λήθη και ότι η επανένωση του νησιού μας δεν θα πάψει ποτέ να αποτελεί τον προορισμό μια συλλογικής προσπάθειας.
Ζούμε σε μια εποχή, κατά την οποία η διεθνής κοινότητα συνεχίζεται συνεχώς να δοκιμάζεται ξανά από πολέμους, εισβολές και ανθρωπιστικές κρίσεις. Η ειρήνη αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά εύθραυστη και οι κανόνες που διέπουν τη διεθνή τάξη αμφισβητούνται ολοένα και συχνότερα.
Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η Κύπρος δεν ζητά ιδιαίτερη μεταχείριση. Δεν ζητά εξαιρέσεις. Ζητά μόνο συνέπεια. Ζητά να εφαρμόζονται απέναντί της οι ίδιες αρχές που η διεθνής κοινότητα επικαλείται για κάθε άλλο κράτος: ο σεβασμός της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του διεθνούς δικαίου.
Για εμάς τους Κύπριους, οι αρχές αυτές δεν είναι θεωρητικές έννοιες. Έχουν πρόσωπα. Έχουν ονόματα. Έχουν οικογένειες. Έχουν πόλεις και χωριά που έμειναν πίσω από συρματοπλέγματα. Και έχουμε οικογένειες που εξακολουθούν να περιμένουν.
Υπάρχει όμως μία πληγή που ξεπερνά ακόμη και τη γεωγραφία της κατοχής. Είναι η πληγή των αγνοουμένων. Για τις οικογένειές τους, ο πόλεμος δεν τελείωσε ποτέ. Υπάρχουν μητέρες που έφυγαν από τη ζωή περιμένοντας ένα νέο για το παιδί τους. Υπάρχουν παιδιά και εγγόνια που μεγάλωσαν χωρίς να μάθουν ποτέ τι απέγινε ο πατέρας ή ο παππούς τους.
Η αναζήτηση της αλήθειας δεν είναι πολιτική διεκδίκηση. Είναι στοιχειώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Και η διερεύνηση κάθε υπόθεσης αγνοουμένου δεν αποτελεί πράξη καλής θέλησης. Αποτελεί υποχρέωση που απορρέει από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και από τον ίδιο τον σεβασμό προς την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Ο Θουκυδίδης έγραψε ότι η ιστορία αποτελεί κτήμα ες αεί, γιατί αποκαλύπτει τους μηχανισμούς που επανέρχονται κάθε φορά που δοκιμάζονται οι κοινωνίες. Σχεδόν δυόμισι χιλιάδες χρόνια αργότερα, το δίλημμα παραμένει το ίδιο. Θα επικρατήσει η ισχύς έναντι του δικαίου ή το δίκαιο έναντι της ισχύος; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν αφορά μόνο την Κύπρο. Αφορά την αξιοπιστία ολόκληρης της διεθνούς έννομης τάξης.
Η Κυπριακή Δημοκρατία παρέμεινε όλα αυτά τα χρόνια σταθερή στις αρχές της. Παρά τον πόνο που βιώσαμε, δεν επέλεξε τον δρόμο της εκδίκησης. Επέλεξε τον δρόμο της ειρήνης. Παρέμεινε προσηλωμένη στον διάλογο και στις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών για την επίτευξη μιας συνολικής λύσης.
Η επιδίωξή μας παραμένει αμετάβλητη: μια λειτουργική και βιώσιμη λύση, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, της συμφωνημένης βάσης της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως αυτή καθορίζεται από τα κείμενα των Ηνωμένων Εθνών, και πλήρως συμβατής με τις αξίες, τις αρχές και το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια λύση που να επανενώνει τον τόπο μας.
Αγαπητοί συμπατριώτες,
Εσείς αποτελείτε αναπόσπαστο μέρος αυτής της συλλογικής προσπάθειας. Η κυπριακή παρουσία στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι απλώς μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες της διασποράς. Είναι ένα από τα ισχυρότερα κεφάλαια του σύγχρονου κράτους μας.
Με τη διαδρομή σας, σε όποιον επαγγελματικό χώρο κι αν βρίσκεστε, στην επιχειρηματικότητα, στις επιστήμες, στην εκπαίδευση, στις τέχνες, στη δημόσια διοίκηση και στην πολιτική ζωή αυτού του τόπου, έχετε ρόλο να επιτελέσετε. Και μαζί με αυτόν τον ρόλο έχετε και μια ευθύνη, να συνεχίσετε να είστε οι καλύτεροι πρεσβευτές της Κύπρου εδώ. Να διατηρείτε ζωντανή την ιστορική αλήθεια. Να υπερασπίζεστε τις αρχές του διεθνούς δικαίου με τη νηφαλιότητα, την αξιοπιστία και τη σοβαρότητα που πάντοτε χαρακτήριζαν αυτή την παροικία.
Γιατί η εικόνα μιας χώρας δεν διαμορφώνεται μόνο από τις κυβερνήσεις της. Διαμορφώνεται και από τους ανθρώπους της, πρωτίστως. Και εσείς αποτελείτε σήμερα ένα από τα πιο αξιόπιστα πρόσωπα της Κύπρου στο εξωτερικό.
Ιδιαίτερη ευθύνη έχουμε απέναντι στους νέους, στα παιδιά σας, στα εγγόνια σας. Να τους μεταδώσουμε όχι μόνο τη γλώσσα και τις παραδόσεις μας, αλλά και την ιστορική συνείδηση. Να τους μάθουμε ότι η αγάπη για την πατρίδα καταγωγής δεν εκφράζεται με συνθήματα αλλά με γνώση, με συμμετοχή, με ήθος και με προσήλωση στις αξίες που κράτησαν τον τόπο μας όρθιο μέσα στις δυσκολότερες στιγμές της ιστορίας του.
———
Allow me now to address our distinguished guests in English.
I will start my speech reciting from the poem of Michalis Pashiardis. The poem’s lines vaguely say that:
Cyprus has been engulfed by sorrows,
sufferings, sighs and pain.
Fire came instead of rain,
and time sat cross-legged.
My God, what a heavy winter
in the midst of August and July!
Beasts have surrounded the land,
and Death’s drum is thundering
Today, we gathered once more here in the House of God to honour the memory of those who gave their lives defending the Republic of Cyprus in 1974, and to pay tribute to the brave families of those who still wait news from their relatives who still remain missing.
For the people of Cyprus, this is not simple commemoration of the past. It is a reaffirmation of our commitment to peace and the rule of international law.
For more than five decades, Cyprus has continued to endure the consequences of the tragic summer of 1974, which climaxed with invasion and the ongoing military occupation which still divides Cyprus. Yet our determination to achieve a peaceful and comprehensive settlement has never weakened.
We remain fully committed to a solution in accordance with the relevant United Nations Security Council Resolutions, international law and in line to the values, the principles and the legislation of the European Union.
We also express our sincere appreciation to the United Kingdom for its continued engagement in the UN-led process, and to the British people for the friendship they have consistently shown towards Cyprus.
The Cypriot community in this country has become a bridge between our two nations, strengthening our longstanding partnership and keeping alive the universal principles of justice, freedom and respect for international law.
These principles are not Cypriot principles. They are universal principles. And they deserve to be defended consistently, everywhere.
———
Η ιστορία της Κύπρου δεν είναι μόνο μια σύγχρονη ελληνική τραγωδία. Είναι και μια ιστορία αντοχής ενός λαού. Δεν είναι μόνο μια ιστορία απωλειών. Είναι και μια ιστορία αξιοπρεπούς υπομονής κι επιμονής. Πενήντα δύο χρόνια μετά, η κατοχή συνεχίζεται.
Η παραίτηση, όμως, δεν υπήρξε ποτέ επιλογή του κυπριακού λαού. Όσο υπάρχουν άνθρωποι που διατηρούν αναμμένες τις δάδες της μνήμης, όσο υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν σε αξίες, αρχές και την ειρήνη και όσο υπάρχουν άνθρωποι που μάχονται για αυτές, η ιστορία της Κύπρου δεν έχει ακόμη γράψει την τελευταία της σελίδα.
Με αυτή την πίστη συνεχίζουμε.
Για τους ηρωικούς πεσόντες μας.
Για τους αγνοουμένους μας.
Για το μέλλον των παιδιών μας.
Για μια Κύπρο ελεύθερη, ενωμένη, ειρηνική και ασφαλή για όλους.
